نشان دادن ادبيات ضد سنّى اين روزگار و نيز وضعيّت شهر قزوين قابل توجه است . وقت آن آمد كه آسايد سپهر بىمدار * چون زمين در سايه‌ات اى سايهء پروردگار پادشاها مدت نه ماه شد كاين ناتمام * مانده در قزوين خراب و خسته و مجروح و زار يافتم رسم تسنن در وضيع و در شريف * ديدم آثار تخرّج در صغار و در كبار « 1 » زمانى كه به سال 973 سلطان سليم درگذشت و فرزندش سلطان سليمان به جايش نشست ، شاعرى فارسى زبان در اين باره چنين سرود : عثمان سنّى كه شد سليمانش خطاب * بو بكر صفت شد به عمر ماند اسباب يعنى كه سليم بن سليمان شد شاه * تاريخ جلوسش « عمر بن خطاب » 973 « 2 » ادبيات ردّيه‌نويسى در روزگار نخست صفوى جداى از آثارى كه در قرن هشتم دربارهء امامت نوشته شده و بسيار فراوان است ، نوشته‌هاى مناظره‌اى مكتوب ميان سنيان و شيعيان ، از اين قرن در دست است . به نظر مىرسد كه پس از قرن چهارم و پنجم كه آثارى در برابر شيعه نوشته شد ، موج ضديت با شيعه را ابن تيميه در قرن هشتم آغاز كرد . از آن پس به دليل اوج‌گيرى تشيع كه در اصل از اواخر قرن هفتم آغاز شده و با گروش سلطان محمد خدابنده در دههء نخست قرن هشتم گسترش يافته بود ، حملات مخالفان آغاز شد . يكى از علماى اهل سنت به نام شيخ يوسف بن مخزوم منصورى واسطى اعور كتابى با نام الرسالة المعارضة فى الرد على الرافضة نوشته است . مولى نجم الدين خضر بن شيخ محمد بن على رازى حلبرودى كه از علماى شيعه در قرن نهم هجرى است كتابى با عنوان التوضيح الانوار بالحجج الواردة لدفع شبه الاعور در رد بر او نوشت . « 3 » كتاب ديگرى با عنوان الانوار البدرية فى رد شبه القدرية - كه در سال 840 تأليف شده - توسط عز الدين حسن بن شمس الدين محمد بن على مهلبى حلبى در رد همان كتاب تأليف شد . « 4 » كتابى با عنوان الانصاف فى الانتصاف لاهل الحق من اهل الاسراف در قرن هشتم بر ضد ابن تيميه و كتاب وى

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 375 بخش ديگرى از اين اشعار را پيش از اين آورديم . ( 2 ) . عبدى بيك شيرازى ، تكملة الاخبار ، صص 127 - 128 ( 3 ) . نسخه‌اى از آن در كتابخانهء امير المؤمنين عليه السلام در نجف اشرف موجود است كه در سال 1001 تأليف شده . نسخه‌اى نيز در كتابخانهء آستان قدس رضوى به شمارهء 398 موجود است . نك : طباطبائى ، سيد عبد العزيز ، موقف الشيعة من هجمات الخصوم ، ص 38 . همچنين نسخه‌اى در كتابخانهء اينديا آفيس به شمارهء 2150 موجود است ( فهرست ، ج 2 ، ص 417 ) . ( 4 ) . افندى ، همان ، ج 3 ، ص 238 ، نسخه‌اى از اين كتاب به شمارهء 1802 در كتابخانهء مرعشى وجود دارد . نسخه‌اى نيز در كتابخانهء اينديا آفيس به شمارهء 2151 موجود است . ( فهرست ، ج 2 ، ص 417 )